Chodzież: Przy I LO wydobyto szczątki ponad setki zmarłych [FOTO]

W ramach nadzoru nad inwestycją przy I LO w Chodzieży, archeolodzy zbadali znajdujący się niegdyś na tym terenie cmentarz, należący do nieistniejącego już kościoła św. Barbary. Szczątki ponad setki osób, które spoczywały przed laty na terenie nekropolii, mają zostać przeniesione do Zakątka Katyńskiego

Przy ulicy Żeromskiego w Chodzieży - w miejscu, w którym mieści się I Liceum Ogólnokształcące im. św. Barbary - znajdował się niegdyś kościół i cmentarz. Choć jest to powszechnie znany fakt, dopiero w tym roku po raz pierwszy teren został przebadany przez archeologa. Badania odbywały się w przyspieszonym trybie, ponieważ przy szkole trwa aktualnie inwestycja: budowa Centrum Nauk Przyrodniczych.
- Zabezpieczyliśmy szczątki ponad 100 osób. Zostaną one złożone na cmentarzu parafialnym, najprawdopodobniej w Zakątku Katyńskim, gdzie stanie również specjalny kamień pamięci - mówi archeolog Piotr Alagierski.

Zmarłych chowano ciasno i skromnie
Najstarsza z odkrytych kwater grobowych pochodzi z XVII wieku. Znaleziono w niej monetę z 1666 roku, w związku z czym można założyć, że pochówek miał miejsce około rok po wybudowaniu kościoła pod wezwaniem św. Barbary.
- Odkryliśmy również kwaterę z XVIII wieku, w której znajdowała się moneta z czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego - dodaje Piotr Alagierski.

Wśród odnalezionych zabytków są też klamry do pasa, sprzączki do trzewików, fragment ramki okiennej wraz z fragmentem witraża z kościoła św. Barbary oraz pierścionki - wszystko z XVII i XVIII wieku.

Zmarłych chowano nie tylko w indywidualnych mogiłach. Podczas badań natrafiono bowiem także na ślad ossuarium - czyli miejsca zbiorowego pochówku.

Większość osób, które spoczęły na przebadanej przez Piotra Alagierskiego części cmentarza, to dzieci i ludzie młodzi.
- Groby znajdowały się w niewielkich odległościach od siebie - widać, że „oszczędzano” miejsce. Pochówki były też stosunkowo skromne, gdyż w trumnach nie umieszczano zbyt wielu wartościowych przedmiotów. Trafiliśmy na szkielety ze śladami nie leczonych chorób - m.in. złamań. Wszystko to wskazuje na dość smutny obraz życia ówczesnego chodzieskiego społeczeństwa - ocenia archeolog.

Dwa ze znalezionych szkieletów mają zostać poddane badaniom antropologicznym. Da to dokładniejszą odpowiedź na pytanie o realia życia w Chodzieży w okresie, gdy przy kościele św. Barbary grzebano zmarłych. Przebadanie wszystkich szczątków jest niemożliwe z uwagi na wysokie koszty.
- Wysoka śmiertelność wśród dzieci i fakt, że niewielu spośród pochowanych dożyło starości, stanowią już same w sobie dość wymowną informację - mówi Piotr Alagierski.

Śladów kościoła nie udało się niestety odnaleźć. Była to drewniana budowla, natomiast teren przy ulicy Żeromskiego był już wcześniej wielokrotnie przekopywany - po raz pierwszy w okresie, gdy budowano tam katolicką szkołę powszechną. W 1920 r. w tym samym gmachu zaczęło działać gimnazjum, którego patronką - nieprzypadkowo - została św. Barbara.

Piotr Alagierski przypuszcza, że kościół mógł znajdować się na wzniesieniu.
- Z biegiem lat, podczas różnych prac budowlanych, uległo ono niwelacji - mówi.

Już po 40 latach kościół był bliski ruiny
Dzieje kościoła św. Barbary dość szczegółowo opisał w „Kronice kościołów chodzieskich” ks. Leonard Kurpisz. Jak udało mu się ustalić, świątynia została wybudowana z myślą o Niemcach - katolikach.
- W czasie wojny polsko-szwedzkiej 1655-60, wiele miast i wsi zostało spalonych i zniszczonych przez wojsko polskie, ponieważ stało po stronie Szwedów i gościło ich wojska - opisuje ks. Kurpisz.

Taki los spotkał m.in. Leszno, skąd do Chodzieży przybyła grupa niemieckich osadników - głównie sukienników.

Z czasem doczekali się oni własnego kościoła, który powstał najprawdopodobniej w roku 1655. Wybudował go - jak pisze Kurpisz - proboszcz chodzieski ks. Wojciech Jęszyk. Fundusze na budowę - poza ks. Jęszykiem - wyłożyli również parafianie.
- Kościółek był drewniany. Budowa musiała być dość licha, gdyż pierwszy opis tegoż kościoła, jaki mamy z r. 1696 w wizytacji archidiakona poznańskiego ks. Mikołaja Zalaszowskiego, powiada, „że kościół jest bliski ruiny i że potrzebuje gwałtownie naprawy” - opisuje ks. Leonard Kurpisz.

Przy kolegiacie brakowało miejsca
Opis przykościelnego cmentarza zachował się w dokumencie z 1727 r., sporządzonym z okazji wizytacji ks. kanonika Libowicza.
- ,,Naokoło kościoła jest cmentarz grzebalny, okolony płotem drewnianym, (…) kostnica na cmentarzu wymaga reperacji” - cytuje ks. Kurpisz.

Na podstawie danych w zachowanej księdze zgonów udało się ustalić nazwisko pierwszej osoby, która została tam pochowana na własne życzenie. Był to szlachcic Jan Dąbrowski, zmarły w Hucie w dniu 25 marca 1682 r.

Jak mówi Piotr Alagierski, w początkowym okresie swego istnienia cmentarz przy kościele św. Barbary wykorzystywany był stosunkowo rzadko. Sytuacja uległa zmianie mniej - więcej w połowie XVIII wieku, gdy zaczęło brakować miejsca na terenie nekropolii położonej przy kolegiacie św. Floriana. Od tego momentu, przez kilkadziesiąt kolejnych lat, teren przy kościele św. Barbary był głównym miejscem spoczynku chodzieżan.
- Właśnie z tą intensyfikacją pochówków należy wiązać dużą ilość odkrytych obecnie grobów - tłumaczy Piotr Alagierski.

Warto dodać, że już w pierwszym dniu badań odkryto 11 mogił oraz kilkanaście skupisk kości, pochodzących ze zniszczonych grobów. W czterech przypadkach zachowały się pozo- stałości drewnianych trumien, a w jednym przypadku - nawet pozostałości odzieży zmarłego.

Badania odbywały się w ramach nadzoru nad inwestycją przy I LO i zakończyły się w ubiegłym tygodniu.

ANK

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

05.11.2017, 09:43

Czy wydobywające się z tych wykopów wyziewy mają jakiś negatywny wpływ na atmosferę (powietrze)
w obrębie podwórza I. LO i Gimnazjum św. Barbary?
Tam przecież po pół dnia przebywają nasze dzieci !
Czy tym miejscem zainteresował się Sanepid ?
Wykonano próbki powietrza?
(O wynikach dowiemy się zapewne na wiosnę lub latem 2018) !!!!!!!

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3